Bordjesdrager
Dit is meestal een kind, dat een bord met naam en embleem van de schutterij draagt om te laten zien welke schutterij eraan komt. Op dit bord moet minimaal de naam en het optochtnummer van de schutterij staan. De bordjesdrager loopt uiteraard helemaal vooraan. Meestal is dit de zoon of dochter van een van de schutters. Vroeger hielden de schutters na de optocht een inzameling voor de bordjesdrager, die zich met de opbrengst de rest van het feest kon vermaken.Tijdens de schuttersfeesten worden de bordjesdragers beoordeeld op hun houding, het in de pas lopen en hun uniformering. Er zijn dan ook een aantal prijzen voor de beste bordjesdrager te verdienen.
De Bieleman
In het verleden waren dit de “genietroepen” van de schutterij. Met berenmuts, baard, blauwe kiel en lederen schort lopen zij voor de schutterij uit. Zij zien er vervaarlijk uit met het bijl op de schouder en de materiaaltas om de nek, klaar om waar nodig hindernissen op te ruimen. Daarmee vormen de bielemannen een moderne echo uit een grijs verleden waarin schutterijen kerkelijke processies begeleidden, die, naar men veelal ten onrechte aanneemt, door protestanten en onverlaten werden verstoord.
Drumband en Tamboer Majoor
Vroeger werd een schutterij muzikaal begeleid door een enkele tamboer. Sinds de jaren vijftig van de vorige eeuw werd de tamboer vaak vervangen door een kompleet muziekkorps. Deze drumband staat onder leiding van een tamboer-maître. In de rechter hand draagt hij een stok en met zijn linker hand geeft hij aanwijzingen. Onze tamboer-maître is Jan Pappers. De drumband bestaat uit een aantal snaartrommen en een overslagtrom. Verder zijn er ook nog trompetten. De drumband geeft het marstempo voor de hele schutterij aan.
De commandant
De commandant heeft “op straat” de leiding over de gehele schutterij. Hij gebruikt militaire commando’s om de schutterij op de plaats van bestemming te krijgen. Deze commando's zijn ook weer afgeleid uit het leger. Daarnaast zijn er twee typen commando's binnen de schutterswereld. Deze slaan op het type exercitie dat de schutterij uitvoert. De schutterij van Heerlerheide voert de oude exercitie uit en krijgt dus ook de commando's die daarbij horen. Onze commandant is Paul Hazen.
De marketentsters
In 1973 deed de Marketentster haar intrede in het Limburgse schutterswezen. Wat is een Marketentster en wat is
haar taak? Om op deze te kunnen antwoorden moeten we teruggaan in de tijd. Legereenheden die te velde trokken
werden vaak vergezeld van een dame die de soldaten in haar eenheid, tijdens de rustpauzes, voorzag van een
borreltje en een hartig hapje. Het leger kende toendertijd nog geen eigen kantinedienst. Tijdens het verblijf
in de kazerne verzorgden de Marketentsters de soldatenkantine en verrichtten ook werkzaamheden, zoals het wassen
en onderhouden van de kleding van de soldaten. In de 19e eeuw werd in het Nederlandse leger de functie van
Marketentster aan strikte regels gebonden. Zo werd o.a. bepaald dat de Marketentster getrouwd moest zijn met
een lid van het onderdeel. Ook werd vastgelegd wat zij mocht verkopen en tegen welke prijs. Naast een uniform,
dat een sterke gelijkenis vertoonde met dat van haar eenheid, kreeg de Marketentster ook een penning waarop haar
naam en het legeronderdeel was vermeld. Verwijzend naar het feit dat vele Limburgse schutterijen een uniform
dragen van militaire eenheden, was het daarom niet zo verwonderlijk dat de dames, die de functie van
Marketentster op zich namen, ook gestoken werden in een uniform dat lijkt op de kleding van de rest van de
schutterij. Eveneens verwijzend naar de taak van Marketentsters in vroeger dagen, tellen heden ten dage vele
schutterijen een of meer Marketentsters, die de schutterij vergezellen met hun mandje gevuld met brood, kaas en
worst en een vaatje gevuld met jenever, vieux of een Limburgse kruidenbitter (Elske). Na afloop van de wedstrijden
voorziet de Marketentster de schutters van haar schutterij van een hapje en een drankje. Een van de
wedstrijdonderdelen op een schuttersfeest is de beoordeling van de Marketentsters. De jury let hierbij op de
algehele presentatie van de Marketentster en op hoe zij een borrel schenkt of hoe zij de kaas of worst snijdt en
presenteert. Inmiddels zijn de Marketentsters een niet meer weg te denken element binnen het Limburgse
schutterswezen geworden. Sinds 1997 is de marketentster niet meer weg te denken in onze vereniging en heeft
momenteel 6 marketentsters.
Het vaandel
Het vaandel is net als bij iedere vereniging het herkenningsteken van de schutterij. Het vaandel is het symbool
van de Schutterij en zijn geschiedenis. Daarom wordt het ook met respect behandeld en behoort door schutters en
ook door burgers eerbiedig te worden begroet. De achtergrond van de symboliek gaat honderden jaren terug naar de
tijd dat een vaandel nog een duidelijke functie had. Vandaag de dag heeft het vaandel geen functie als baken op
het slagveld meer maar de symbolische waarde is gebleven. De vaandrig draagt het vaandel van de Schutterij met
de afbeelding van de patroonheilige. Tekst: Limburgs Schutterstijdschrift
Het huidige vaandel van onze schutterij stamt uit 1984 en werd destijds geschonken door het erebestuur. Kenmerkend
aan het vaandel van onze schutterij is de aanwezigheid van een oranje wimpel. Dit is het herkenningspunt dat de
schutterij een koninklijke titel heeft. Het vaandel wordt door onze vandeldrager Mart Habets gedragen.
Koningspaar
Dit is een "eretitel" die jaarlijks wordt verdiend door om de beurt te schieten op een houten plaat met het embleem van een vogel. Degene, die het lukt om de vogel te laten vallen, mag zich dat jaar koning noemen. Hij krijgt hierbij het koningszilver omgehangen. Dit koninszilver bestaat uit een aantal zilveren platen met de namen van voorgaande koningen van de schutterij. Verder bevat het koningszilver een zilveren vogel die het geheel compleet maakt. De koning mag ook een koningin aan zijn zijde kiezen (meestal de echtgenote of vriendin), maar dat is geen verplichting. De koning (en vooral de koningin) zijn de blikvangers en hoogste vertegenwoordigers van een schutterij. Vandaar dat het vanzelfsprekend is dat zij er altijd tiptop verzorgd uit moeten zien.
De Keizer
Men kan in Heerlerheide alleen keizer worden door 3 maal achter elkaar de koningsvogel naar beneden te schieten en moet ook de 3 jaren achtereen als koning gefungeerd hebben. In 2006 is Lei Kleijnen op 15 april geïnstalleerd als 6e keizer in de geschiedenis van de koninklijke schutterij St. Sebastiaan. Hij wordt hierbij vergezeld door keizerin, Jacky van Wijk.
De officieren
De rangen vanaf luitenant en hoger binnen de schutterij. Het is een eer om tot het officierencorps te behoren.
De schutterij is vaak ingericht als een militaire compagnie. Bij dit alles mogen kleurrijke officiersrangen
natuurlijk niet ontbreken. Gestoken in hun prachtige uniformen met pluim, sjerp en gouden epauletten, geven ze
een extra cachet aan het geheel. Officiële zeggenschap kunnen zij aan hun rang niet ontlenen. Enkel de commandant
en tamboer-majoor c.q.-maître, hebben als gevolg van hun rang bepaalde bevoegdheden. In de gewone omgang, tussen
schutters onderling heerst gelijkheid, rang of geen rang. En zo hoort het ook. De schutterij was en is een
broederschap van gelijkgestemden, waarbij men zich verenigt om met elkaar, op voet van gelijkheid,een onderlinge
band te smeden.
In de praktijk functioneert dat echter niet helemaal op die manier. Doordat officieren zich vaak al gedurende
vele jaren binnen de vereniging verdienstelijk hebben gemaakt hebben ze vaak toch een zekere mate van overwicht
en dus ook een vorm van prestige. Er zijn daarom slechts weinig schutten die diep in hun hart niet ook graag
officier zouden willen worden. Meestal verkrijgt men een rang via verkiezing. In sommige plaatsen kan een
officiersfunctie per opbod worden gekocht, waarbij verrassende hoge bedragen worden betaald. Men beroept zich
daarbij op de eeuwenoude reglementen waarin dit zo geregeld was. Hierbij speelde prestige natuurlijk ook een
belangrijke rol, waarbij tevens een bepaalde mate van macht doorslaggevend was. Dit had te maken met het feit
dat de officieren, of broeder dan wel schuttenmeesters zoals ze ook genoemd werden, tevens een bestuursfunctie
bekleedden. Het bestuur had daarbij meer bevoegdheden dan heden het geval is. Dat hing samen met het feit dat de
schutterijen soms over grote rijkdommen beschikten, meestal in de vorm van grondbezit. Dat was in beheer van het
bestuur. Dit bepaalde wie welk stuk land, tegen welke prijs, kon pachten. Verder had het bestuur juridische
bevoegdheden. In de reglementen werden bepalingen opgenomen met betrekking tot ruzies, vloeken en absentie bij
officiële schuttersgebeurtenissen. Verstootte men tegen deze regels, dan kon het bestuur, zonder tussenkomst van
het officiële gezag, straffen uitdelen. Enkel wanneer er doden of gewonden vielen, moesten zij hun
rechtsbevoegdheid afstaan. Hierdoor had bestuur reële macht en invloed, die het prestige natuurlijk nog meer
verhoogde. Van rijkdom en rechtsbevoegdheid is momenteel niet veel meer over. Toch acht men het nog steeds een
erezaak om officier te kunnen worden. Deze officieren zijn ook heden vaak lid van het bestuur. Vandaar dat er
binnen de vereniging in feite toch een sociale rangorde bestaat.
De Generaal
De hoogste in rang binnen de vereniging, een zeer gewilde en uitzonderlijke rang die verdiend moet worden. Het is natuurlijk ook een unieke positie, de meeste schutterijen hebben maar hoogstens een generaal.
Schutters of geweerdragers
Achter de officieren marcheren de geweerdragers of soldaten. In rotten van vier (oude exercitie), het geweer aan de rechter schouder, vastgehouden door een gebogen arm met de hand aan de riem. Of in rotten van drie (nieuwe exercitie) met het geweer over de schouder, gestrekte arm, hand onder de kolf. In wezen loopt hier het kerncorps van de schutterij. Dit zijn de mannen (en in soms, in toenemende mate, ook vrouwen) die als broeders met elkaar vorm en inhoud geven aan het schuttersgebeuren.
Het erebestuur
In 1953 besloten een aantal oud-schutters, welke niet meer actief, in uniform, uittraden en een aantal schuttersvrienden een erebestuur op te richten. Deze, weliswaar separate, vereniging is zeer nauw verbonden aan de schutterij. De uiteindelijke oprichtingsvergadering vond plaats op 20 januari 1954. De vereniging is conform reglement verplicht om financiële en morele steun te verlenen aan de schutterij. In den beginnen was de financiële steun van primair belang, de laatste jaren is echter de morele steun steeds belangrijker geworden.
Het damescomité
Deze weliswaar separate vereniging deden en doen nog steeds heel veel voor onze schutterij. Twee keer per jaar organiseren ze een snuffelmarkt de opbrengst is grotendeels voor de schutterij. Zo boden zij in 1999 bij het 150 jarig bestaanfeest van de schutterij een cheque aan voor de kogelvanger. De zilveren keizersplaat van onze keizer is ook door dit damescomité aangeboden. De samenwerking damescomité - schutterij is van groot belang voor onze schutterij.
